Zasady brydża
W skrócie
- Czterech graczy, dwie pary partnerów: Północ-Południe przeciwko Wschód-Zachód. Każdy otrzymuje 13 kart.
- Licytacja ustala kontrakt: liczbę lew do wzięcia ponad sześć, w kolorze atutowym lub w bezatutowym.
- Podczas rozgrywki trzeba dołożyć do koloru wyjściowego; lewę bierze najwyższa karta albo najwyższy atut.
- Zrealizowany kontrakt daje punkty; jeśli nie zostanie wzięty, punkty zdobywają przeciwnicy.
Ta strona opisuje brydża kontraktowego zgodnie z międzynarodowymi przepisami Światowej Federacji Brydża (WBF). Zasad nie należy mylić z konwencjami licytacyjnymi, czyli umowami między partnerami: są omówione osobno, na stronie Licytacja.
Talia i gracze
Gra się taliąw 52 kart, bez jokerów. Cztery kolory to pik ♠, kier ♥, karo ♦ i trefl ♣. W każdym kolorze karty idą od asa (najwyższa) do dwójki: as, król, dama, walet, 10, 9... aż do 2.
Czterech graczy oznaczono stronami świata. Północ i Południe są partnerami, siedzą naprzeciw siebie; Wschód i Zachód również. Każdy gracz otrzymuje 13 kart ręki; komplet czterech rąk tworzy rozdanie.
Lewy
Lewa składa się z czterech kart, po jednej od gracza, kładzionych zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Pierwszy gracz wybiera kolor. Pozostali muszą dołożyć do tego koloru, jeśli go mają; w przeciwnym razie zagrywają dowolną kartę. Lewę bierze najwyższa karta w kolorze wyjściowym, chyba że ktoś zagrał atut: wtedy wygrywa najwyższy atut. Zwycięzca lewy rozpoczyna następną. W rozdaniu jest 13 lew.
Licytacja
Przed rozgrywką gracze zabierają głos kolejno, zaczynając od rozdającego. Każdy może:
- zgłosić poziom i kolor, na przykład „1♥” lub „2BA”;
- spasować;
- skontrować ostatnią zgłoszenie przeciwników albo rekontrować kontrę przeciwników własnym zgłoszeniem.
Każde zgłoszenie musi być wyższe od poprzedniego: wyższy poziom albo ten sam poziom w wyższym kolorze. Kolejność rosnąca to trefl, karo, kier, pik, a następnie bez atu. Po 1♥ można powiedzieć 1♠ lub 1BA, ale nie 1♦. Licytacja kończy się po trzech kolejnych pasach; jeśli wszyscy czterej gracze spasują od razu, rozdanie jest rozgrywane ponownie (rozdanie „spasowane”).
Kontrakt, atut i bez atu
Ostatnie zgłoszenie staje się kontraktem. Poziom wskazuje liczbę lew do wzięcia ponad sześć: kontrakt 4♠ wymaga 10 lew z 13, kontrakt 3BA wymaga 9. Poziom 1 wymaga więc 7 lew, poziom 7 wymaga wszystkich.
Kolor zgłoszenia wyznacza atut: w kontrakcie 4♠ piki biją wszystkie inne kolory. W kontrakcie bez atu (BA) nie ma atutu: lewę bierze tylko najwyższa karta w kolorze wyjściowym.
Rozgrywający i dziadek
Rozgrywający to gracz strony, która wygrała licytację, i który jako pierwszy nazwał kolor kontraktu. Gracz po jego lewej stronie wistuje (zagrywa pierwszą kartę). Jego partner następnie wykłada swoje karty odkryte na stół: to dziadek, którego kartami gra rozgrywający. Pozostali dwaj gracze to obrońcy.
Piki: as, dama, cztery. Kiery: król, walet, pięć. Kara: dama, dziewięć, sześć, trzy. Trefle: król, walet, dwa. 16 punktów H.
Piki: sześć, pięć, trzy. Kiery: dziesiątka, siedem, cztery, dwa. Kara: dziesiątka, cztery, dwa. Trefle: as, siedem, trzy. 4 punkty H.
Piki: walet, dziesiątka, dziewiątka, siódemka. Kiery: as, ósemka, szóstka. Kara: as, ósemka, siódemka. Trefle: dziesiątka, dziewiątka, szóstka. 9 punktów H.
Piki: król, ósemka, dwójka. Kiery: dama, dziewiątka, trójka. Kara: król, walet, piątka. Trefle: dama, ósemka, piątka, czwórka. 11 punktów H.
Kontrakt: 3BA grany przez Północ. Wist: Wschód.
| Zachód | Północ | Wschód | Południe |
|---|---|---|---|
| 1BA | Pas | 3BA | |
| Pas | Pas | Pas |
W tym rozdaniu Północ otwiera 1BA, a Południe kończy na 3BA: Północ jako pierwszy nazwał bez atu, więc zostaje rozgrywającym. Wschód, po jego lewej, wistuje; Południe jest dziadkiem. Przy odkrytych kartach ten kontrakt daje 10 lew, o jedną więcej niż wymagane 9.
Założenia
Strona po partii zyskuje więcej za zrealizowaną końcówkę lub szlemika, ale płaci więcej za wpadki. W dupliacie założenia i rozdający wynikają z numeru rozdania, w cyklu 16 rozdań. Pierwsze cztery:
| Rozdanie | Rozdający | Założenia |
|---|---|---|
| 1 | Północ | Nikt nie jest po partii |
| 2 | Wschód | Para Północ-Południe po partii |
| 3 | Południe | Para Wschód-Zachód po partii |
| 4 | Zachód | Wszyscy po partii |
W brydżu rubrowym strona zyskuje założenia po wygraniu partii. W chicago obowiązuje cykl czterech rozdań.
Zapis
W dupliacie każda lewa zakontraktowana ponad sześć warta jest 20 punktów w młodszych (♣ ♦), 30 w starszych (♥ ♠) i w bezatutowym (40 za pierwszą). Jeśli te punkty za lewy osiągną 100, kontrakt jest końcówką: 3BA, 4♥, 4♠, 5♣ lub 5♦. Dolicza się premię: 50 za część, 300 za końcówkę przy założeniach niekorzystnych dla strony, 500 przy korzystnych. Szlemik (poziom 6) dodaje 500 lub 750, szlem (poziom 7) 1000 lub 1500.
| Wynik | Zapis rozgrywającego |
|---|---|
| 1BA dokładnie, przed partią | +90 |
| 2♠ dokładnie, przed partią | +110 |
| 3BA dokładnie, przed partią | +400 |
| 3BA dokładnie, po partii | +600 |
| 4♠ dokładnie, przed partią | +420 |
| 4♥ dokładnie, po partii | +620 |
| 4♥ z jedną lewą więcej, po partii | +650 |
| 5♦ dokładnie, przed partią | +400 |
| 6♠ dokładnie, po partii | +1430 |
| 2♠ skontrowane dokładnie, przed partią | +470 |
| 4♠ minus 1, przed partią | -50 |
| 4♠ minus 1, po partii | -100 |
| 4♠ skontrowane minus 2, przed partią | -300 |
| 4♠ skontrowane minus 2, po partii | -500 |
Nieskontrowany upadek kosztuje 50 punktów za każdą brakującą lewę (100 po partii). Skontrowany kosztuje 100, a potem 200, 200 i 300 za każdą kolejną lewę, albo 200, a potem 300 za każdą lewę po partii; rekontra podwaja te kwoty. W turnieju zapisy są następnie porównywane między stołami, przy których rozegrano to samo rozdanie, na punkty meczowe lub IMP-y.